Waarom ik geen dashboard bouw voor klanten.

Ik krijg de vraag vaak. Een paar keer per jaar, van iemand die net een uurtje met me heeft meegedacht over een proces.

"Kun je een dashboard maken, zodat ik in 1 oogopslag zie hoe het ervoor staat?"

Nee. Niet omdat ik het niet kan. Wel omdat het niet helpt.

Wat een dashboard doet

Een dashboard laat data zien. Cijfers, grafieken, taartdiagrammen. Je logt in, je kijkt, je leest, je denkt "ok, het gaat goed" of "oh, dit moet ik opvolgen". En dan sluit je het tabblad en ga je door met je werk.

Het is een passief hulpmiddel. Het wacht tot jij ernaar kijkt. Het doet verder niks.

Wat je eigenlijk wilt, is niet weten hoe het ervoor staat. Je wilt dat het opgelost wordt.

Wat ik wel bouw

Een knop die iets afhandelt. Een mailtje dat elke ochtend klaarligt met de drie dingen die je moet weten. Een sheet die zichzelf vult. Een signaal dat piept als er iets mis is.

Het verschil: een dashboard vraagt jouw aandacht. Een automatisering neemt werk uit handen.

Ik bouw liever iets dat na een half jaar vergeten wordt, omdat het altijd werkt. Dan iets dat elke week geopend moet worden om zijn waarde te bewijzen.

Wanneer een dashboard wel werkt

Eerlijk: er zijn situaties waarin het logisch is. Als je een bedrijf runt met dertig man en je wilt maandelijks de cijfers zien om te sturen, dan is een dashboard een prima hulpmiddel. Als je extern verantwoording moet afleggen aan een bank of een investeerder, dan ook.

Maar dat zijn geen MKB-situaties. Een MKB-ondernemer met vijf tot twintig man personeel hoeft geen dashboard. Die heeft een telefoon met meldingen nodig, en iemand die drie terugkerende taken automatiseert.

Wat je eraan hebt

Ik zeg weleens: de beste technologie is de technologie die je vergeet.

Een dashboard vergeet je niet. Die staat open in een tabblad, of je krijgt een wekelijkse mailtje met de update, en je moet er elke keer naar kijken. Het is een nieuwe gewoonte.

Een goede automatisering is geen gewoonte. Die draait gewoon. Je merkt het niet eens, tot iemand je vraagt "hoe deed je dat vroeger?" en je je realiseert dat je het niet meer weet.

Wanneer je er wel een moet laten bouwen

Als je elke ochtend dezelfde vraag stelt aan je data, en je kunt er geen actie aan koppelen. Dan is het geen dashboard dat je nodig hebt. Dan is het een regel die het werk uit handen neemt.

Als je het echt wilt weten, dan huur je iemand in om je data op te schonen en je elke maand een A4 te sturen met de drie getallen die ertoe doen. Geen dashboard. Een A4. Drie getallen. Wat doe je ermee, wanneer, en klaar.

Schrijf een week op wat je elke dag doet. Kijk welke terugkerende taken je hebt. Telkens als je denkt "dit zou een knop moeten zijn", noteer het. De helft daarvan kan met een no-code tool. De andere helft is een script waard. Geen van beiden is een dashboard.